Bureau Meanders
Werken met perspectief en bewustzijn

Enneagram: cursussen, type-interviews/coaching

Het Enneagram

Wat is het enneagram?
Het enneagram is een model of typologie van karakterstructuren of ego-structuren. Het is primair een hulpmiddel om jezelf beter te leren kennen. Het is ook een heel goed hulpmiddel om anderen in hun eigenheid meer te leren waarderen.

Centraal staan de drijfveren achter het gedrag van mensen en de denk- en belevingswereld van waaruit ze handelen. Het model geeft per type een beschrijving van iemands sterke kanten, valkuilen, specifieke gedragsvoorkeuren e.d. Het geeft ook aan hoe mensen reageren in omstandigheden van stress en welke vermogens zich kunnen ontplooien onder gunstige omstandigheden. Het geeft als het ware de (innerlijke) logica aan achter iemands (uiterlijk) gedrag.
Hiermee onderscheidt het model zich t.o.v. veel gedragstypologieën.

Het model onderscheidt 9 hoofdtypes. In het symbool van het enneagram worden de hoofdtypes op de rand van een cirkel geplaatst. Als mensen zich in een bepaald type herkennen, herkennen ze zich meestal ook in sterke mate in een van beide naastliggende types (vleugels). Dit maakt de variatie in specifieke kenmerken waar mensen zich in kunnen herkennen een stuk groter dan de 9 hoofdtypes in eerste instantie doen vermoeden.

Het ennegram zoals de meeste mensen dat kennen zegt iets over de ego-structuur. Het enneagram kent ook een spirituele dimensie. Daarin zijn inzichten verzameld over hoe de werkelijkheid eruit ziet vanuit een verlicht perspectief van volkomen openheid. We zijn allemaal geboren met deze openheid. In het verlies van die openheid ontstaat onze ego-structuur. Spirituele tradities geven aan dat we opnieuw in die openheid kunnen leven als we onze ego-structuur helemaal doorwerken. Vanuit dit perspectief geeft Chris Elzinga de cursus 'De negen gezichten van de ziel'.

Werkwijze
Het model heeft het meeste zeggingskracht als mensen zichzelf in een van de types gaan herkennen. Daarvoor is het nuttig dat zij zich zelf in de materie verdiepen.
Cursussen bieden de mogelijkheid de principes en de ins en out van het model snel te leren kennen.
Daarnaast is een type-interview onder leiding van een ervaren interviewer een belangrijk hulpmiddel om meer over het eigen type te weten te komen. Naarmate in de nabespreking dieper op de situatie van een persoon ingegaan kan worden, krijgen de interviews meer het karakter van een coachingsgesprek.

Doelgroepen
Als middel om jezelf beter te leren kennen kan het enneagram voor ieder nuttig zijn.
Het kan ook een zeer nuttig hulpmiddel zijn om in team- of werkverband beter met elkaar om te leren gaan. In die situatie moet vermeden worden dat het model gebruikt wordt om collega's in hokjes te plaatsen en van hen stereotypen te maken.

Basiscursussen Enneagram
Chris Elzinga biedt in samenwerking met drs. Jacqueline E. Piederiet mogelijkheden aan om op maat (in company) cursussen op basisniveau te geven.
Zo nodig kunnen hier een of meerdere verdiepingscursussen op volgen.

Werkwijze
Het model wordt stap voor stap uitgelegd zodat de deelnemers zich gedurende cursus steeds duidelijker in een enneagramtype gaan herkennen.
Als het om een werksituatie gaat, worden werkgerelateerde thema's ingebracht, zoals situaties die in teambesprekingen voor kunnen komen.
In een verdiepingscursus kan het aanbod op dergelijke thema's toegespitst worden.

Doelgroep
Vooral geschikt voor mensen die moeten samenwerken, zoals binnen (afdelingen van) organisaties. De deelnemers zijn bereid zowel op het eigen gedrag als op de groepscultuur te reflecteren.

Organisatie
Tijdsduur: Alles tussen een dagdeel en 2 dagen.
Opzet en kosten in overleg te bepalen.

Cursus 'De negen manifestaties van de ziel'
Chris Elzinga organiseert ook een speciale verdiepingscursus over de transpersoonlijke of spirituele dimensie van het enneagram.

Deze cursus is een verdieping ten opzichte van de meeste basiscursussen die over het Enneagram gegeven worden. Centraal staat de vraag naar het ontstaan van de enneatypes. Waarom nemen ze die specifieke vormen aan die we in ons dagelijks leven zo duidelijk herkennen? En hoe ziet de werkelijkheid eruit wanneer we open de wereld tegemoet treden en niet meer geleid worden door de vooroordelen en beelden van ons enneatype? Hoe kunnen we vanuit ons enneatype die openheid bevorderen om zo te groeien in ons mens-zijn?

Werkwijze
In deze cursus werken we met het 'Enneagram van de Heilige Ideeën', zoals dat in het werk van A.H. Almaas en S. Maitri wordt uitgelegd. Doel is dit werk voor een groter publiek toegankelijk te maken.

Doelgroep
Deze cursus is vooral geschikt voor mensen die persoonlijke verdieping zoeken. Belangrijk is het enneagramtype te kennen waarin je jezelf het meeste in herkent. Gewerkt wordt met ervaringsgerichte oefeningen. Van de deelnemers wordt verwacht dat ze bereid zijn met elkaar op hun ervaringen te reflecteren.

Organisatie
De cursus wordt gegeven door Chris Elzinga.
Opzet: 5 dagen van 10.00 - 16.00 uur, of 10 afzonderlijke dagdelen.
Opzet en kosten in overleg te bepalen.

Bijna iedereen was als heel jong kind spontaan in het uiten van levendigheid, nieuwsgierigheid, kracht, liefde, vreugde e.d. Deze kwaliteiten mochten echter niet ten volle geleefd worden. Vaak omdat die als teveel, te onrustig ervaren werden. De kindziel is een deel van je bewustzijn waarin die spontane kwaliteiten nog ongerept aanwezig zijn. Door daar contact mee te maken ontstaat ruimte om die oorspronkelijke levendigheid, kracht e.d. opnieuw te ervaren. In het enneagram gebeurt dat als je je naar je groeipunt toe beweegt. Op deze dag proberen we dit aspect van onszelf meer bewust te worden. Neem enkele foto's van jezelf mee uit die vroege periode van 0-7 jaar.

Het superego is de criticus in ieder van ons. Het uit zich als oordeel over anderen en vooral ook over onszelf. Superego speelt een belangrijke rol in ons leven: het zorgt ervoor dat we binnen veilige, gebaande paden blijven. De keerzijde is dat we niet zomaar open kunnen zijn voor wat buiten die gebaande paden ligt. We zijn niet echt vrij. Als je het superego leert kennen geeft dat je nieuwe mogelijkheden open te zijn en met mildheid jezelf en anderen tegemoet te treden. In deze workshop onderzoeken we hoe deze innerlijke criticus in elk enneatype werkt en krijg je handvatten aangereikt daarmee om te gaan.

Type-interviews
Als het je niet lukt wegwijs te worden uit het model of als je geen mogelijkheden hebt het zelf uit te zoeken of als je je idee door een deskundige wilt laten controleren, kun je je laten interviewen.

Werkwijze
Tijdens zo'n interview stelt Chris Elzinga vragen die betrekking hebben op alle types. Dit om te voorkomen dat bij voorbaat al mogelijkheden worden uitgesloten. In de nabespreking wordt samen met jou toegewerkt naar het meest waarschijnlijk type.
Naarmate dieper op de situatie ingezoomd kan worden, kan de nabespreking het karakter van een coachingsgesprek krijgen.

Het interview kan ook aanleiding geven tot een vervolggesprek, bv. over groei - en ontwikkelingsmogelijkheden.

Organisatie
Het gehele interview duurt ongeveer 2 uur.
Aanvraag in overleg.

Counselinggesprekken

Begeleiding rond zingevingsvragen
Chris Elzinga begeleidt mensen die zingevingsvragen hebben. Die vragen kunnen zowel in de privésfeer als in de werksfeer liggen.

In gesprekken worden perspectieven aangereikt waarmee de eigen levenssituatie en de eigen rol daarin een nieuwe en meer vervullende betekenis kunnen krijgen.

Werkwijze
Reflectie op de eigen ervaringen spelen een belangrijke rol. Reflectie wordt ondersteund met ervaringsmatige oefeningen, waarin vormen van meditatie, vormen van zelfonderzoek ('inquiry') en lichaamsbewustzijn een belangrijke rol spelen.
In de gesprekken wordt een taal aangereikt om te reflecteren op de dynamiek en werking van de persoonlijkheid. Een enneagramtype-interview kan daarbij behulpzaam zijn en behoort ook tot de mogelijkheden.

Invalshoeken
Met de aangereikte thematiek wordt gewerkt vanuit inzichten uit diverse invalshoeken, die iets te zeggen hebben over de dynamiek van ego en de weg van egoloosheid. Chris Elzinga laat zich in het bijzonder inspireren door het werk van Almaas.

Organisatie
Een gesprek duurt ongeveer 5 kwartier.
Als je belangstelling hebt kun je contact opnemen voor een kennismakingsgesprek.

Cursussen

Cursus 'Leven in het Nu - naar Eckhart Tolle'

Tolle's boeken vormen een inspiratiebron voor velen. Veel mensen staan open voor zijn oproep meer in het 'nu' te leven. Maar hoe doe je dat? Wat is daar voor nodig? Wat kom je daarin tegen.

In 3 dagdelen ga ik in op verschillende aspecten van Tolle's inzichten.
Dagdeel 1:
Het belangrijkste is 'tegenwoordigheid', d.w.z. om van moment tot moment helemaal aanwezig en bewust te zijn. Dat is de kern waar het om draait. Ik gebruik daar diverse oefeningen voor om dit cursisten te laten ervaren.

Dagdeel 2:
Vervolgens vertel ik iets over het 'ego'. Tolle beschrijft ego als een psychische structuur in onze geest die helemaal geïdentificeerd is met het denken. Omdat er een voortdurende stroom van gedachten door ons heengaat en het denken zich vooral met het verleden en de toekomst bezig houdt, is het lastig om vanuit de ervaring van ego in het nu te leven.
Daarnaast is ego vooral op zoek naar plezier en wijst het al wat pijnlijk of lastig is af. Dit maakt het aanwezig zijn met allerlei emoties - vooral als we ze als negatief ervaren - bijzonder lastig. Hoe kun je daarmee omgaan? We oefenen hier mee.

Dagdeel 3:
Tolle heeft het vaak over 'innerlijke stilte'. Deze stilte bestaat onder meer uit de vermindering of zelfs afwezigheid van de gedachtenstroom die uit ego-activiteiten voortkomt. Als je in die stilte in kunt dalen ga je de werkelijkheid - inclusief je innerlijke wereld - anders waarnemen.
Via een geleide meditatie en een innerlijk onderzoek verkennen we dat gebied.

Oragnisatie
Opzet: 3 dagdelen
Opzet en kosten in overleg te bepalen.

Naar aanleiding van deze cursus worden ook afzonderlijkde retraitedagen georganiseerd. Daarin kan gebruik gemaakt worden van DVD's die gemaakt is van lezingen van Eckhart Tolle zelf, zoals de DVD die gemaakt is n.a.v. een retraite-weekend in Findhorn, in 2004.

Cursus 'De taal van ego binnen de franciscaanse spiritualiteit'

Het woord 'ego' komt in de geschriften van de middeleeuwse mysticus Franciscus van Assisi niet voor. Vanuit ons huidig begrip van de ego-psychologie is echter duidelijk te zien dat hij er voortdurend op wijst hoe je de werking van ego kunt herkennen als 'ik-gerichtheid'. Zijn geschriften zijn te lezen als wegwijzers op het pad naar egoloosheid. De centrale vraag in deze cursus is daarom: Hoe kun je zo omgaan met 'ego' dat je tot uitdrukking brengt wie je ten diepste bent?

Werkwijze
In deze cursus werken we met verhalen uit de franciscaanse geschriften en met ervaringsgerichte oefeningen. Van de deelnemers wordt verwacht dat ze bereid zijn met elkaar op hun ervaringen te reflecteren.

Organisatie
Opzet: Alles tussen 1 en 5 dagdelen.
Opzet en kosten in overleg te bepalen.

Artikelen en lezingen

Ik schrijf regelmatig artikelen en houd lezingen over diverse thema's, waaronder:
- bewustzijnsprocessen en de dynamiek en werking van ego
- de spirituele dimensie van het enneagram
- franciscaanse (milieu-)spiritualiteit.

Voorbeelden van artikelen zijn te vinden onder de knop 'Artikelen & Lezingen'.

Aanvraag in overleg.