Bureau Meanders
Werken met perspectief en bewustzijn

Rollende Stenen
Vragen van zin en betekenis in het milieudebat (2001)

Het rapport Rollende stenen maakt deel uit van een onderzoek naar "de potenties van zingevingsvragen en (levensbeschouwelijke) inspiratiebronnen voor het milieubeleid en voor het Directoraat Generaal Milieubeheer (DGM) als organisatie". Het is verdere verdieping van het rapport Zingeving en inspiratiebronnen uit 1999. De onderzoeksgroep bestond uit Chris Elzinga (Elzinga Milieuonderzoek), Anne Stijkel (Stichting Milieubewustzijn), Harry Kunneman en Marieke Borren (Universiteit van Humanistiek). Zij geven in hun rapport hun persoonlijke visies op het onderzoeksthema.

Uit de samenvatting, over hoofdstuk 3 (Bijdrage van Chris Elzinga):

" H 3 Het milieu als spiegel van houdingen
Als duurzame ontwikkeling méér is dan zorgen voor een schoon milieu, als het veel meer met 'kwaliteit van leven' te maken heeft, dan komen nieuwe vragen in zicht die gaan over wat we als burgers in deze samenleving echt belangrijk, betekenis- en zinvol vinden. Dit soort (zingevings-)vragen kijkt verder dan uiterlijk gedrag en staat onder meer stil bij houdingen die een belangrijke bedding vormen voor gedrag. Om dit terrein in het milieubeleid op te kunnen nemen is het wellicht zinvol tot een probleemdefinitie te komen die milieuproblematiek primair ziet als feedback op (c.q. spiegel van) menselijke houdingen in plaats van op menselijk gedrag.
In Zingeving en inspiratiebronnen komt regelmatig de notie naar voren dat mensen van binnenuit een houding van respect en verantwoordelijkheid ten aanzien van natuur en milieu zouden moeten voelen. Maar hoe komen mensen daartoe? De auteur gaat in op de vraag wat daarvoor behulpzaam is in termen van denken (bv. denken vanuit verschillende perspectieven), voelen (bv. invoelend vermogen, open staan om geraakt te worden), moreel besef (bv. vanuit het besef "wij aarde") en identiteitsbepaling (bv. al dan niet deel voelen van het grotere geheel van de natuur).

Volgens de auteur komen veranderingen vooral tot stand door de inzet van individuele burgers, die al dan niet hun krachten in netwerken bundelen. Zij leven in het spanningsveld tussen hun eigen inspiratie/bezieling en de 'zwaartekracht' van onze maatschappij die niet op principes van duurzame ontwikkeling is gebaseerd. De auteur eindigt met enkele suggesties, die als uitgangpunt hebben dat DGM alleen veranderingen in gang kan zetten die van binnenuit (de organisatie) gedragen en gevoed worden."

Top